SÔNG Ô LÂU KHÁNG CHIẾN

     

Đầu năm nay tôi gồm dịp đi dọc sông Ô Lâu, vùng ngay cạnh giữa hai tỉnh Quảng Trị cùng Thừa Thiên-Huế mà tôi nhiều lần tương hỗ chứ chưa có cơ hội để hiểu sâu. Thú thiệt tôi thực sự quá bất ngờ về phần lớn nẻo mặt đường làng xung quanh co, số đông đình chùa miếu mạo, rất nhiều bến sông mê hoặc khói sóng. Ẩn tàng sâu hút trong số những thôn xóm yên dân gian dã là số đông tầng sâu văn hoá hiếm hoi mà cổ kính, nhã nhặn mà từ tin, khép kính mà bình thản như vại mang lại dẫu làn sóng thành phố hoá cứ chực hóng dòm ngó.

Bạn đang xem: Sông ô lâu kháng chiến


*
Một đoạn sông Ô Lâu. Ảnh: hồ Sĩ Bình

Hồ Sĩ Bình (TBKTSG Online) - Đầu năm nay tôi bao gồm dịp đi dọc sông Ô Lâu, vùng giáp với giữa nhì tỉnh Quảng Trị với Thừa Thiên-Huế nhưng tôi các lần hỗ tương chứ chưa có cơ hội nhằm hiểu sâu. Thú thiệt tôi thực sự không thể tinh được về đều nẻo đường làng quanh co, hầu hết đình miếu miếu mạo, hầu như bến sông mê hoặc khói sóng. Ẩn tàng sâu hút trong những thôn làng yên dân gian dã là các tầng sâu văn hoá lẻ tẻ mà cổ kính, từ tốn mà từ bỏ tin, khép kính mà bình tâm như vại mang lại dẫu làn sóng city hoá cứ chực hóng dòm ngó.

Cái chợ Mỹ Chánh vẫn vậy, xốn xang thị tứ mặt quốc lộ mà lại quê kiểng vẹo xiêu vẹo như không thèm đếm xỉa cho tới thời gian, tới dịch chuyển hừng hực quanh mình. Có bạn cứ bảo sao mà lờ đờ phát triển, sao mà lại cổ lổ sĩ cho vậy vào khi cuộc sống thường ngày cứ lao về phía trước.

Nhưng không hiểu nhiều sao trong nét cổ xưa ấy tôi lại tìm kiếm thấy bóng mình với một nỗi niềm an ủi. Lưu giữ ngày còn trẻ, có lần cùng người chúng ta về đây ghé thăm ngôi nhà đất của Ngụy Ngữ. Khu vực bến chợ này là toàn cảnh những truyện ngắn đầy ray rứt ngập ngụa bi kịch, ám hình ảnh của chiến tranh trong một không khí vang vọng đa số ý thức phản bội tỉnh đầy nhân văn cuốn hút bạn đọc miền nam từ cuối thập niên 60 ở trong nhà văn có mặt trên vùng khu đất Ô Lâu, nhất là truyện ngắn Con thú tật nguyền được đưa thể thành phim. Trước kia tôi còn nhớ đứng bên này cầu Mỹ Chánh quan sát ra bến sông, chiều chưa kịp xuống mà quan sát đâu cũng thấy một không khí bí bách chiến tranh.

Năm bảy năm ngoái khi buôn bản Phước Tích gần đó còn thực sự là một trong những làng cổ, tôi về lại nhiều lần nằm đong đưa bên võng bên dưới mái hiên ngôi nhà đất của người các bạn đắm chìm trong không gian của hoa lài, hoa lan, hoa bưởi, hoa cau, đông đảo ngõ xã còn trải cơ man là phần đông mảnh gốm vụn dấu tích của một ngôi làng nổi tiếng là buôn bản “độôc đôộc” hiện nay được xem là một địa chỉ cửa hàng du lịch sẽ "bê tông hóa" những thứ, hàng tiệm ầm ào xe pháo ngựa, thốt nhiên nơi mình đã mất đi niềm mê man thuở nào.

Bởi vậy lần đầu trở lại viếng thăm người nữ giới cùng trường sinh hoạt làng Hội Kỳ mà lại thật sự xúc động. Bạn đã sống hết đời của một công dân thao tác nhà nước sinh hoạt thị làng mạc Quảng Trị rồi vứt hết vùng phù hoa về lại chỗ ngôi nhà cổ xưa trong làng. Vườn rộng thênh thang những hoa trái, chúng ta chỉ sống một mình lặng lẽ giữa sương đêm.

Cứ tưởng rằng vững chắc là bạn mình gian khổ lắm nhưng ngược lại suốt một ngày dài bạn sáng sủa vui vẻ, trong những tiếng cười rộn rã đó chứng tỏ con tín đồ đã bỏ hết thị phi tuế toái của đời bởi tìm thấy nỗi vô vi đốn ngộ địa điểm ngôi nhà của chính mình. Bạn trở về ngôi nhà cũ còn để lo hương thơm khói cho ông bà phụ thân mẹ. Thái độ và trọng điểm trạng của doanh nghiệp như còn phảng phất hình nhẵn của phố nguyễn trãi khi quay lại Côn Sơn: Thân xưa hương hoả chăng còn ước / Chí cũ công danh sự nghiệp đã phỉ nguyền(Thuật hứng - Quốc âm thi tập). Năm nay ngày tiết trời rét mướt quá, bạn chỉ nuối tiếc vườn mai đại lão ko kịp nở hoa để đón bạn bè.

Mô hình lập làng mạc của Hội Kỳ khởi sắc na ná Phước Tích, vẫn quanh teo lối xóm đa số hàng chè tàu, gần như nhà vườn cây trái và đều ngôi công ty cổ hằng trăm năm trầm tích bốn lự neo bóng mặt dòng sông, không giống chăng cùng với Phước Tích là Hội Kỳ vẫn thế, trăm năm nước chảy qua cầu Mỹ Chánh, con bạn vẫn cất giữ được nếp công ty xưa. Tôi thì thầm cám ơn buôn bản xóm hiền hoà này vị đã đánh thức nỗi hoài cảm xóm thôn tưởng đã không còn đi trong trái tim hồn.

Chúng tôi gồm một đội nhóm bạn cũ của mấy chục năm về trước, tóc người nào cũng lấm tấm hạt đau của mây trời nhưng dường như suốt cả hành trình dài không khi nào thiếu giờ cười. Mấy người chúng ta tại địa điểm chỉ tuyến phố làng tới trường ngày xưa, xới cơm vừng, khoai sắn đi về hơn nhì chục cây số, mùa mưa con đường lầy lội lạnh lẽo căm căm mà nhóm học viên con nhà nghèo chỉ không dày áo tơi lá, cụ mà vẫn bền chí không vắng một trong những buổi học nào. Rồi kế tiếp lên cấp 3 lại nên khăn gói cơm trắng đùm gạo bươi ra trường tỉnh học tập khốn khổ trăm bề tuy nhiên vẫn đeo đuổi dù có người vì hoàn cảnh phải tạm dừng giữa đường dẫu vậy giấc mơ đèn sách vẫn luôn nuôi dưỡng trong lòng.

Vùng khu đất học bên dòng Ô thọ rạng danh từ rất rất lâu khi thay Bùi Dục Tài làm việc làng Câu Nhi là người đỗ tiến sỹ từ thời vua Lê Hiển Tông, đây là vị tiến sỹ khai khoa của xứ Đàng Trong. Ông từng thăng quan đến chức Tả thị lang bộ Lại mà lại vì bạn dạng tính cương cứng trực, thẳng thắn nên đã trở nên gian thần hãm hại. Trên những con đường chân quê của mấy trăm năm trước, bởi những khao khát đầy trời mọi sĩ tử đời sau vẫn không ngừng chăm chắp bước tới để hiện giờ làng Câu Nhi được dân gian call bằng một chiếc tên thật xứng đáng tự hào: thôn tiến sĩ.

*

Tôi về làng, chỗ ngã ba sông nhìn ra bến chợ và cái sông, ngôi đình được dựng theo mắt nhìn phong thuỷ truyền thống. Đình thôn nghe nói được lập tự thời Lê sơ, di chuyển về đây từ thời Tây đánh rồi can qua mặt trận xây đi dựng lại, trùng tu tôn tạo vẫn tồn tại vương vấn một màu lịch sử của sáu trăm năm không xong xuôi biến động.

Xem thêm: Top 20 Tôi Sẽ Rút Kinh Nghiệm Tiếng Anh Là Gì Mới Nhất 2022, Rút Kinh Nghiệm In English

Trong làng, gồm nhiều cụ già từng đi dạy học, thao tác làm việc ở thành phố, dù con cháu thành danh, hơi giả tuy thế vẫn một mực quay về làng, mở lớp dạy học cho các em nhỏ, sống trọn nụ cười và lòng từ bỏ trọng của một kẻ sĩ tiêu diêu với trà sớm vườn khuya, trọng tâm tình cùng cây cỏ. Ngoài ra đó là cốt biện pháp tự tại thấm nhuần minh triết phương Đông nơi vùng đất chú ý ra vùng trước là sông, sau lưng mình cũng chính là sông.

Đi dọc triền sông tự Lương Điền, Văn Quỹ, Hà Lỗ, Đồng Dương, Hưng Nhơn, mỗi xóm mỗi không khí quê kiểng riêng rẽ biệt. Gồm một điều dễ phân biệt cái thông thường nhất đó là ý thức lập sân vườn của nhỏ người. Nhà nhỏ tuổi nhà to thông thường sẽ có cổng ngõ trà tàu, hồ nước nước, hoa lài hoa sói, sân vườn cây trái xum xuê bắt buộc tâm tính bạn dân thiên về hướng nội, dạt dào tình cảm.

Thêm nữa, về đây đi đâu cũng chạm chán sông. Sông Ô lâu từ miền cao của Huế tung ra, quẫy một vòng cung uốn lượn theo như hình con rắn cong vút để lại hầu như ngôi làng giống như các ốc đảo Phước Tích, Mỹ Xuyên, Hội Kỳ trước khi về Mỹ Chánh chạm mặt sông Thác Ma (còn hotline là sông Mỹ Chánh) lượn lờ rồi xuôi ra biển. Theo một số nhà địa chất thì khi sông Ô lâu từ Mỹ Chánh xuôi ra biển, đi qua vùng đất những truông cát đề nghị nước ngọt nhưng trong, loại chảy êm đềm, xuôi mái.

Chia tay cùng với Ô Lâu nghỉ ngơi ngã tía sông sinh hoạt làng Câu Nhi, sông Mỹ Chánh mang trong mình 1 tên mới là Ô giang trôi xuôi một con đường ra thị trấn Triệu Phong để gặp gỡ sông đào Vĩnh Định vào nỗi cô đơn không thể muốn thuộc ai phân chia sẻ. Cuộc chia ly đầy lưu luyến không kết thúc để lại chỗ ngã cha Câu Nhi những gặp gỡ và hẹn hò bên lở mặt bồi và hầu hết bến đò ngơi nghỉ hạ mối cung cấp dằng dặc với hầu hết tình sử miên man ai oán thảm một thời Trăm năm còn lỗi hẹn hò / Cây đa bến cộ con đò không giống đưa. Câu ca dao sinh ra trên gần như bến sông từ loại thuở sĩ tử xứ Đàng Ngoài hy vọng vào khiếp ứng thí đề xuất vượt trường giang.

Và trên mẫu sông mênh mang thơ mộng này biết bao câu hò điệu lý đầy mô cơ của một vùng xứ sở đa đoan cố kỉnh sự hiện ra một nền nghệ thuật thấm đẫm màu khói sóng. Có một nhạc sĩ tài ba đã âm thầm lên đường có nặng trung tâm thức ước vọng của tình yêu tuổi trẻ em và đất nước để phần lớn dòng nhạc cho dù kinh qua khói lửa cuộc chiến tranh vẫn quyến rũ và mềm mại biêng biếc màu xanh của đầy đủ dòng sông quê nhà. Đó là trằn Hoàn, tác giả của rất nhiều tình ca bất hủ như Lời tín đồ ra đi, Sơn phụ nữ ca... Chiếc Ô Lâu sẽ gieo đậu nơi ông biết bao niềm thao thiết, chính vì như vậy để giữ hộ gắm niềm trọng tâm sự xa quê, xa những hẹn hò thuở nọ, trên cách đường nội chiến và dọc ngang phía trên đó, ông đã bao hàm ca khúc viết về hồ hết dòng sông Bến Nghé, sông Lam, sông ngàn Phố, sông Hàn... Mang không ít bóng dáng vẻ và cảm hứng của động nọ kho bãi xa ngày ra đi bên Ô Lâu.

*

Sông Ô lâu ngày tôi về, tháng Giêng non trời đất, chiếc sông một màu xanh da trời thẳm để đất trời như mênh mông sâu hút hơn. Vào nỗi niềm yên bố thâm xứ, tôi chợt nhận ra trong màu nước trong xanh kia đấy hình như còn in bóng các giấc mơ lập thân của không ít bậc chi phí nhân, những người dân đi trước cùng với nghĩa khí bất tỉnh trời.

Hẳn nhiên là thế, bởi vì ngày trước giao thương chủ yếu bằng đường thuỷ do đó trên đều quãng sông này 1 thời vang nhẵn của khách thương hồ nước xuôi ngược mua bán. Hệ quả giữ lại là vô số đầy đủ bến đò, hồ hết đình làng bãi chợ, phần nhiều ngôi đơn vị vườn quay mặt về hướng sông. Lịch sử vẻ vang đã đi bởi những mon năm dài, hầu như xôn xao sông nước đã không còn, giữ lại những bé đò lơ thơ giăng mắc bên trên bến vắng.

Ngược qua Ô giang, lên bến đò Hà Lỗ ghé thăm người nữ giới cùng lớp. Khác với những người bạn sinh sống Hội Kỳ, các bạn từng có nhiều năm bươn chải mưu sinh vùng thị thành tuy nhiên rồi tai nạn đáng tiếc gia đình, bao nhiêu gánh nặng đè lên trên vai một thanh nữ yếu đuối, không hề cách nào không giống đành bắt buộc khăn gói quy thay hương, rồi chúng ta được địa phương sắp xếp đi dạy trường làng. Ngôi nhà của khách hàng tuy đối chọi sơ mà nóng cúng, trong vườn cửa trồng không ít chè cùng cây trái.

Trong hai con mắt và những mẩu truyện đời của bạn, có lẽ đã qua đi thời tăm tối. Chúng ta vốn là tín đồ đa cảm, có lẽ rằng cảm hễ vì bất ngờ gặp đồng môn xưa nghỉ ngơi xa tìm kiếm thăm phải nước mắt rưng rưng. Bao gồm một bên văn viết đâu đó: Chỉ có con người bội bạc quê hương nhưng mà quê hương luôn thuỷ phổ biến cứ mãi hóng ta… Đối cùng với trường hợp bạn, quê nhà thực sự là xứ sở để nương nhờ. Chia ly mà lòng cứ bịn rịn.

Nhóm bạn cửa hàng chúng tôi trải qua những biến hóa cố chiến tranh, vì hoàn cảnh thời cuộc buộc phải có bạn bên này bên kia chiến tuyến nắm nhưng gặp gỡ lại nhau chao ơi là mặn mòi như thể không hề bao gồm những khoảng chừng cách. Trong khi với những ai sau những trải nghiệm đầy giông bão cuộc đời, điều sót lại là tình cảm thương, một tình các bạn đã nối liền khúc ruột được chắt chiu xuất phát từ 1 ký ức xa thẳm, không ai rất có thể chia lìa.

Xem thêm: Bài Tập Toán Lớp 5 Trang 4 Tập 1, Câu 1, 2, 3 Trang 4 Vở Bài Tập (Vbt) Toán 5 Tập 1

Gabrien Market tất cả lý lúc nói: Người ta già nua không phải vì thời gian tuổi tác mà lại già nua chỉ so với những ai không thể yêu mến được nữa… có lẽ chính tình cảm anh em được khơi gợi và biểu lộ chân thực yêu cầu suốt hành trình, những người dân bạn sau không ít năm chạm chán lại thấy mình như tuổi đôi mươi, trọng điểm hồn như cất cánh bổng, là đà trên sông nước.

Buổi chiều bên dòng Ô Lâu, dưới bóng mát đa cổ thụ, bao gồm người các bạn bày tỏ một ước muốn mà người nào cũng chia sẻ, rằng các bạn sẽ về dựng một ngôi nhà bên sông, trồng tương đối nhiều cau, mà phải là giống như cau quê, cây vừa cao hoa vừa thoảng hương thơm thanh khiết. Cau quê còn là một nơi chim sẻ về làm tổ, giờ chiều tối bè đảng chim sẻ trở về ríu rít, xốn xang cả một khoảng không nghe mới tuyệt làm cho sao…